Ka biseda që nuk të japin përgjigje, por të japin qetësi. Nuk i zgjidhin menjëherë problemet, por të ndihmojnë t’i mbash ato më lehtë. Kur dikush të dëgjon me vëmendje dhe ti flet pa u nxituar, ndodh diçka e rëndësishme: emocionet fillojnë të marrin formë dhe mendja gjen pak më shumë qartësi.
Kjo nuk është rastësi. Është një proces që mbështetet edhe nga psikologjia dhe neuroshkenca. Një bisedë e vërtetë është shumë më tepër sesa shkëmbim fjalësh; ajo është një formë e rregullimit emocional.
Pse të folurit rregullon emocionet?
Neuroshkenca ofron një shpjegim të qartë. Kur përjetojmë emocione të forta – si frikë, zemërim apo trishtim – dhe arrijmë t’i shprehim me fjalë, në tru ndodhin ndryshime të matshme. Aktiviteti i amigdalës, pjesa që lidhet me reagimin ndaj stresit dhe alarmit emocional, zvogëlohet, ndërsa aktivizohet më shumë korteksi parafrontal, i cili ndihmon në kontrollin e emocioneve dhe marrjen e vendimeve.
Ky fenomen njihet si affect labeling. Me fjalë të thjeshta, kur i japim emër asaj që ndiejmë, emocioni bëhet më i menaxhueshëm.
Kjo shpjegon edhe një të vërtetë që psikologët dhe terapistët e kanë vënë re prej kohësh: shumë njerëz nuk kërkojnë menjëherë një zgjidhje. Ata kanë nevojë, para së gjithash, të flasin. Të nxjerrin jashtë atë që kanë mbajtur brenda. Vetë procesi i të shprehurit është pjesë e lehtësimit emocional.
Fuqia e dëgjimit
Një bisedë nuk bëhet terapeutike vetëm sepse dikush flet. Ajo bëhet e tillë sepse dikush tjetër dëgjon me vëmendje, pa ndërprerë, pa gjykuar dhe pa u nxituar të japë këshilla.
Studimet mbi ndërveprimet njerëzore tregojnë se ne priremi të nënvlerësojmë sa shumë do të interesohet tjetri për atë që kemi për të thënë. Shpesh mendojmë se një bisedë e thellë do të jetë e sikletshme, kur në të vërtetë njerëzit e përjetojnë atë si shumë më të këndshme dhe më kuptimplote sesa e kishin imagjinuar.
Kur ndihemi të dëgjuar, marrim një mesazh të rëndësishëm psikologjik: ndjenjat tona kanë vlerë dhe nuk jemi vetëm. Vetëm kjo ndjesi mund të sjellë një lehtësim të madh emocional.
Lidhja sociale dhe mirëqenia
Psikologët dallojnë mes bisedave sipërfaqësore – për motin, lajmet apo rutinën – dhe bisedave të thella, ku njerëzit flasin për mendimet, përvojat dhe emocionet e tyre.
Një studim i njohur i Matthias Mehl dhe kolegëve të tij, i cili analizoi bisedat e përditshme të pjesëmarrësve, zbuloi se njerëzit që zhvillonin më shumë biseda domethënëse raportonin nivele më të larta mirëqenieje dhe kënaqësie me jetën. Ky rezultat u vu re si te ekstrovertët, ashtu edhe te introvertët.
Kjo nuk do të thotë se bisedat e lehta janë të parëndësishme. Ato na ndihmojnë të krijojmë kontakt dhe të ndërtojmë marrëdhënie. Por, nëse komunikimi mbetet gjithmonë në atë nivel, mungon ajo që krijon afërsi të vërtetë: ndjesia se dikush na njeh përtej emrit apo rolit që kemi.
Pse u krijua “Veç Fol”?
Kjo është edhe ideja mbi të cilën u krijua “Veç Fol”. Loja nuk synon thjesht të argëtojë, por të krijojë kushtet që njerëzit të zhvillojnë biseda më të thella.
Shumë prej nesh dëshirojnë të flasin më hapur me partnerin, familjen apo miqtë, por nuk dinë si ta nisin një bisedë të tillë. Pyetjet e lojës shërbejnë si një pikënisje natyrale, duke e bërë më të lehtë kalimin nga bisedat e zakonshme te ato që krijojnë afërsi dhe mirëkuptim.
Prandaj nuk është çudi që shumë çifte dhe miq tregojnë se, gjatë lojës, kanë mësuar gjëra për njëri-tjetrin që nuk i kishin dëgjuar kurrë më parë. Jo sepse ato ishin fshehur, por sepse nuk ishte krijuar kurrë momenti i duhur për t’i ndarë. Kartat “Veç Fol”
Bisedat e gjata janë një nga format më të thjeshta, më të arritshme, dhe më njerëzore të kujdesit që mund t’i ofrojmë njëri-tjetrit.
Herën tjetër që dikush të ofron një orë të tijën për të folur me ty me zemër të hapur, mos e nënvlerëso atë dhuratë. Dhe herën tjetër që ke mundësinë ta ofrosh vetë, mos e kurse.
Fleura Shkëmbi
Psikologe Klinike, Coach & Hipnoterapiste
Autore e “Gjurmët e Padukshme të Frikës: Rruga për të Fituar mbi Ankthin”