Pse puna që duam nuk na bën gjithmonë të lumtur?
“Bëj atë që do dhe nuk do të punosh asnjë ditë në jetën tënde.”
Të gjithë e kemi dëgjuar këtë thënie. Është kudo: në fjalime motivuese, në biografi sipërmarrësish të suksesshëm, në postime në LinkedIn. Mesazhi është i thjeshtë dhe joshës: nëse gjen pasionin tënd dhe e shndërron në profesion, lumturia do të vijë vetë.
Por sa e vërtetë është kjo? A janë të lumtur ata që e kanë shndërruar pasionin në profesion?
Kur hobi bëhet detyrë
Imagjino që të pëlqen të pikturosh. Është hapësira jote e qetë, ku koha ndalon dhe ti gjen paqe. Pastaj vendos ta kthesh në profesion. Atë që e bëje me kënaqësi, tani duhet ta përfundosh brenda një afati kohor. Kreativiteti duhet të prodhojë të ardhura. Çdo pikturë duhet të jetë “e shitur”, çdo vepër duhet të pëlqehet, të klikojë, të konvertohet.
Dhe diçka ndryshon tek ti.
Kjo ndodh sepse kur pasioni shndërrohet në profesion, ka një tjetër logjikë nga pas. Nuk krijon më kur të vjen frymëzimi, por kur të kërkon klienti. Nuk eksperimenton më lirshëm, sepse eksperimentet nuk paguajnë qiranë. Hobet kanë nevojë për liri; puna kërkon rezultate.
Presioni i përsosmërisë
“Pse nuk jam i lumtur? Unë po bëj atë që gjithmonë kam dashur.”
Ky presion i brendshëm është shterues. Ndihet sikur nuk ke të drejtë të ankohesh, sepse “ti e zgjodhe këtë”. Të tjerët të kujtojnë sa me fat je, ndërsa ti përballesh me ankth, pasiguri financiare ose thjesht lodhje kronike. Pasioni nuk të imunizon nga stresi, madje shpesh e bën më personal.
Iluzioni i një identiteti të vetëm
Këshilla “gjej pasionin tënd” nënkupton se ekziston një gjë e vetme që do të të plotësojë. Por njerëzit nuk janë njëdimensionalë. Mund të të pëlqejë muzika dhe matematika. Mund të duash shkrimin, por edhe kopshtarinë. Të detyrosh veten të përkufizohesh nga një pasion i vetëm do të thotë të shtypësh pjesë të tjera të vetes.
Për më tepër, interesat ndryshojnë. Ajo që të entuziasmon në të njëzetat mund mos të të thotë asgjë në të dyzetat. Kur identiteti dhe siguria ekonomike lidhen me një pasion, ndryshimi bëhet i frikshëm:
“Po nëse nuk më pëlqen më kjo? Çfarë bëj me vitet që investova?”
Realiteti përtej pasionit
Kënaqësia në punë nuk varet vetëm nga çfarë bën, por si dhe ku e bën. Kushtet e punës, marrëdhëniet me kolegët, menaxhimi, balanca jetë–punë, siguria financiare, ndjenja e vlerësimit; të gjitha këto kanë peshë të madhe.
Një fotograf i talentuar që punon 80 orë në javë, me klientë abuzivë dhe pa stabilitet, nuk do të jetë domosdoshmërisht më i lumtur se një kontabilist në një mjedis mbështetës me orar fleksibël. Pasioni është përbërës, jo recetë.
Rruga e trefishtë
Nuk mjafton një pyetje e vetme: “Çfarë më pëlqen?”
Është mirë po ashtu të pyesim:
- Çfarë më jep kuptim?
- Çfarë më ofron stabilitet?
- Çfarë më lejon të jem versioni më i mirë i vetes?
Ndonjëherë këto përputhen në një punë të vetme. Por shpesh jo. Dhe është krejtësisht në rregull të kesh një punë që të mban financiarisht, ndërsa pasionet t’i kultivosh jashtë saj. Një karrierë e qëndrueshme mund të të japë lirinë për të shkruar, për të udhëtuar, për të krijuar, pa e kthyer çdo gëzim në burim presioni.
Kjo nuk do të thotë të heqësh dorë nga kërkimi i një pune kuptimplote. Por do të thotë të mos e idealizosh pasionin si zgjidhje universale. Ai është një element i rëndësishëm, por jo i vetmi.
Po ti?
A e ke përjetuar ndonjëherë zhgënjimin e të bërit të asaj që “gjithmonë ke dashur”? Apo ke gjetur një ekuilibër mes pasionit dhe pragmatizmit? Do të doja ta lexoja historinë tënde në komente.
Fleura Shkëmbi
Psikologe Klinike, Coach & Hipnoterapiste
Autore e “Gjurmët e Padukshme të Frikës: Rruga për të Fituar mbi Ankthin”