Ekzistojnë pesë parime thelbësore të jetës sipas Carl Jung. Ato nuk janë rregulla morale apo këshilla motivuese, por përshkrime të mënyrës se si funksionon psikika njerëzore në thelb.
Nuk janë ide që duhen “besuar”, por mekanizma që mund të vërehen në përvojën e përditshme, në mënyrën si reagojmë, si lidhemi me të tjerët dhe si përballemi me veten.
E para është sfiduese. E dyta është personale dhe e kënaqshme. E treta sjell lehtësi në kuptim. E katërta mund të jetë shqetësuese. E pesta i përmbledh të gjitha në një ide të vetme.
Rregulli i parë: Ajo që nuk pranon, të drejton!
Jung e quante këtë “Hija”, pjesa e vetes që përpiqemi ta fshehim ose ta mohojmë: zemërimi, xhelozia, dobësitë, impulset që nuk përputhen me imazhin që kemi për veten.
Problemi është se ajo që shtypet nuk zhduket. Përkundrazi, vazhdon të ndikojë në sjellje, shpesh në mënyrë të pavetëdijshme: përmes konflikteve të përsëritura, reagimeve të forta emocionale ose modeleve që rikthehen në marrëdhënie.
Mesazhi është i qartë: ajo që nuk e sheh te vetja, fillon të të drejtojë. Puna psikologjike nis me njohjen e këtyre aspekteve, jo duke i luftuar ato.
Rregulli i dytë: Rruga jote është individuale
Secili person ndjek një proces unik zhvillimi të brendshëm. Qëllimi nuk është të përshtatesh me standarde të jashtme suksesi, por të bëhesh versioni yt i plotë, duke integruar aspektet e ndryshme të personalitetit.
Kombinimi yt i përvojave, tipareve dhe sfidave është unik dhe nuk mund të kopjohet. Për këtë arsye, krahasimi me të tjerët shpesh të largon nga orientimi yt i brendshëm dhe nga drejtimi që është i duhuri për ty.
Rregulli i tretë: Bota e jashtme pasqyron botën e brendshme
Jung përshkruante një mekanizëm të quajtur projeksion: ne priremi të shohim tek të tjerët ato pjesë që nuk i kemi pranuar te vetja.
Nëse dikush të irriton dhe nuk e kupton pse, shpesh kjo lidhet më shumë me diçka të brendshme sesa me personin tjetër. Po njësoj, ajo që admirojmë tek të tjerët zakonisht është një potencial që ekziston edhe brenda nesh.
Në këtë kuptim, përvoja jonë e botës së jashtme është shpesh një reflektim i gjendjes sonë të brendshme.
Rregulli i katërt: Krizat kanë funksion transformues
Jung përdorte konceptin e enantiodromisë: prirjen që një situatë të kalojë në të kundërtën e saj kur shtyhet në ekstrem. Stabiliteti i tepruar mund të kthehet në ngurtësi, ndërsa kontrolli i tepruar mund të çojë në kaos.
Krizat si humbjet, depresioni apo ndjenja e boshllëkut nuk janë domosdoshmërisht shenja dështimi. Ato shpesh sinjalizojnë nevojën për ndryshim dhe organizim të brendshëm.
Dhimbja nuk zhduket nga ky kuptim, por bëhet më e orientuar dhe më e interpretuar si pjesë e një procesi më të gjerë.
Rregulli i pestë: Synimi është tërësia, jo përsosmëria
Qëllimi i zhvillimit psikologjik nuk është të eliminohen konfliktet e brendshme apo të arrihet një gjendje pa të meta. Përkundrazi, është aftësia për të mbajtur së bashku aspektet e kundërta të vetes: dritën dhe hijen, forcën dhe dobësinë, gëzimin dhe trishtimin.
Shëndeti psikologjik nuk nënkupton mungesë tensioni, por kapacitetin për ta toleruar dhe integruar atë tension.
Në thelb, këto pesë parime përshkruajnë një rrugë drejt vetëkuptimit më të thellë: njohja e vetes, shmangia e iluzioneve të krahasimit dhe zhvillimi i një marrëdhënieje më të integruar me përvojën e brendshme.
Fleura Shkëmbi
Psikologe Klinike, Hipnoterapiste, Trajnere & Coach
Autore e “Gjurmët e Padukshme të Frikës: Rruga për të Fituar mbi Ankthin”